Đọc sách sớm – gieo hạt mầm yêu thương
Mỗi câu chuyện nhỏ bé trên trang giấy là một bài học. Việc đọc sách không chỉ giúp trẻ tiếp cận tri thức mà còn trao cho trẻ những giá trị nhân văn sâu sắc.

Đọc sách – phát triển tư duy và ngôn ngữ
Trẻ càng tiếp xúc nhiều với ngôn ngữ qua sách, khả năng giao tiếp và biểu đạt càng phong phú. Mỗi trang sách là một thế giới mới giúp trẻ mở rộng vốn từ, rèn luyện khả năng diễn đạt và khơi gợi trí tưởng tượng bay xa.

Ngoài việc đọc sách ở trường, ở nhà ba mẹ cũng có thể dành thời gian đọc sách cùng con không chỉ giúp trẻ hình thành thói quen tốt mà còn là khoảnh khắc gắn kết gia đình đầy yêu thương. Một câu chuyện nhỏ trước giờ đi ngủ, một cuốn sách thiếu nhi vào cuối tuần, tất cả đều là những kỷ niệm đẹp trong tuổi thơ của trẻ.

Cùng nhau xây dựng thói quen đọc sách ngay từ khi con còn nhỏ, để mỗi em bé đều có một tuổi thơ đầy màu sắc và giàu tri thức nhé!

Một ông trăng sáng thật to

Các em thích cười

Muốn lên cung trăng

Cứ hỏi ông Trời cho mượn cái thang

Các em thích cười

Muốn lên cung trăng

Cứ hỏi ông Trời cho mượn cái thang

Cứ hỏi ông Trời cho mượn cái thang…

Ba mẹ cùng xem những hoạt động chơi Trung thu của các con nhé.

Phát triển thể chất và sức khỏe
Khi chơi ngoài trời, trẻ em có cơ hội vận động nhiều hơn so với khi ngồi trong lớp học hay trước màn hình điện tử. Những hoạt động như chạy, leo trèo, và chơi các trò chơi ngoài trời giúp trẻ rèn luyện thể lực, tăng cường sức khỏe tim mạch, và cải thiện khả năng phối hợp cơ thể. Ngoài ra, ánh sáng mặt trời còn giúp cơ thể tổng hợp vitamin D, điều này rất quan trọng cho sự phát triển xương và hệ miễn dịch của trẻ.

Kích thích trí não và khả năng sáng tạo
Thiên nhiên cung cấp một môi trường phong phú với nhiều hình ảnh và âm thanh đa dạng. Trẻ em có thể học hỏi về các loài thực vật, động vật, và các hiện tượng tự nhiên thông qua quan sát và khám phá. Điều này không chỉ giúp trẻ mở rộng kiến thức mà còn kích thích khả năng sáng tạo và tưởng tượng. Chơi đùa với các yếu tố tự nhiên như đất, nước, và cây cối cũng giúp trẻ phát triển khả năng giải quyết vấn đề và tư duy logic.

Cải thiện tình cảm và tinh thần
Thời gian ở ngoài trời có thể giúp trẻ giảm căng thẳng và lo âu. Không khí trong lành và không gian rộng lớn của thiên nhiên tạo ra một cảm giác yên bình và thư giãn. Trẻ em thường cảm thấy hạnh phúc và tự do hơn khi được hòa mình vào thiên nhiên. Nghiên cứu cho thấy rằng việc chơi ngoài trời giúp cải thiện tâm trạng và tăng cường cảm giác hạnh phúc ở trẻ.

Kỹ năng xã hội và tinh thần đoàn kết
Chơi ngoài trời thường xuyên khuyến khích trẻ em tương tác và hợp tác với nhau. Các trò chơi nhóm trong môi trường thiên nhiên giúp trẻ học cách làm việc nhóm, chia sẻ, và giải quyết xung đột. Những trải nghiệm này không chỉ giúp trẻ xây dựng kỹ năng xã hội mà còn phát triển tinh thần đoàn kết và sự hiểu biết về cộng đồng.

Gắn bó với môi trường và ý thức bảo vệ thiên nhiên
Khi trẻ em tiếp xúc và khám phá thiên nhiên từ sớm, chúng dễ dàng hình thành ý thức bảo vệ môi trường. Hiểu biết và yêu quý thiên nhiên có thể thúc đẩy trẻ em trở thành những người bảo vệ môi trường trong tương lai, từ đó đóng góp vào việc bảo vệ và gìn giữ hành tinh của chúng ta.

Việc sống và chơi trong thiên nhiên không chỉ mang lại lợi ích về thể chất và tinh thần cho trẻ em mà còn giúp hình thành những giá trị và kỹ năng quan trọng cho cuộc sống sau này. Vì vậy, việc khuyến khích trẻ em hòa mình vào thiên nhiên là một phần quan trọng trong quá trình nuôi dạy và giáo dục.

🌵🌳🍀PHƯƠNG PHÁP MONTESSORI là phương pháp giáo dục mang tính khoa học. Nền tảng của phương pháp giáo dục này là kiến thức về trẻ nhỏ và được xây dựng dựa trên quy luật những phát triển của cơ thể và tâm trí của đứa trẻ.

Tại Sao Vui Montessori chúng tôi có môi trường chuẩn bị tuyệt vời để hỗ trợ trẻ phát triển toàn diện và chúng tôi có đội ngũ được đào tạo để có thể hiểu kiến thức về trẻ nhỏ, kết nối môi trường và trẻ, hiểu giáo dục chính là phương tiện hỗ trợ cuộc sống, bảo vệ cuộc sống theo quy luật phát triển của nó.

🧹🧺🪥🚪Đời sống thường nhật là một trong 4 lĩnh vực được chuẩn bị trong môi trường của chúng tôi – Sao Vui Montessori. Các hoạt động của đời sống thường nhật tái hiện lại những công việc đơn giản của cuộc sống tại nhà như: quét nhà, lau bụi, giặt khăn, rửa chén, cắm hoa… những hoạt động đời thường có mục đích này được sắp xếp từ đơn giản đến phức tạp, được chia thành nhiều cấp độ và bao gồm nhiều bước nhỏ, giúp trẻ thích nghi với cộng đồng, học cách tự chủ và bắt đầu nhìn nhận mình là một phần đóng góp cho xã hội, giúp hình thành kỹ năng sống, phát triển sự tập trung chú ý, phát triển ý chí, giúp trẻ độc lập chức năng sống trong giai đoạn phát triển thứ nhất từ 0-6 tuổi.

🎼🎸🌞Lĩnh vực cảm quan – lĩnh vực thứ hai trong môi trường Sao Vui Montessori. Các giác quan chính là phương tiện giúp trẻ nhận thức về môi trường và đây cũng chính là nền tảng xây dựng nên trí tuệ trẻ. Các học cụ trong lĩnh vực cảm quan hỗ trợ việc đánh thức các giác quan giúp cho giác quan của trẻ phát triển tinh tế hơn từ đó hình thành bên trong trẻ một cá thể thông minh và một thành viên xã hội biết trân trọng cuộc sống tự nhiên.

💌📔💥Ngôn ngữ là lĩnh vực thứ 3 trong môi trường Sao Vui Montessori. Bắt đầu là ngôn ngữ nói,tiếp theo là ngôn ngữ biểu tượng-ngôn ngữ viết và sau đó phát triển khả năng đọc ngôn ngữ viết của người khác. Ngôn ngữ là công cụ hỗ trợ giúp trẻ suy nghĩ và thể hiện suy nghĩ đó,đồng thời cũng hỗ trợ trí thông minh của trẻ. Ngôn ngữ là công cụ thiết lập và giữ gìn đời sống xã hội cho trẻ khả năng trở thành một thành viên của xã hội.

💎🧮📏Lĩnh vực toán học là lĩnh vực thứ 4 trong môi trường Sao Vui Montessori. Bà Maria Montessori rất quan tâm đến qua trình tiếp thu của trẻ, bà muốn quan sát cách trẻ tiếp thu qua các giai đoạn phát triển và bà nhận ra hình mẫu phát triển toán học của trẻ.Đầu tiên là sự chuẩn bị gián tiếp ,trí tuệ toán học của trẻ phải được phát triển dần dần,cần được nuôi dưỡng một cách gián tiếp. Sự chuẩn bị gián tiếp thông qua tất cả các hoạt động trong lĩnh vực đời sống thường nhật và cảm quan cùng với ngôn ngữ chuẩn xác đã giúp trẻ thu nhận các kiến thức vào trong vô thức và đến khoảnh khắc trẻ nói “con đã biết nó là cái gì rồi”,khoảnh khắc này diễn ra khi trẻ bắt đầu biết cách áp dụng các kiến thức. Trí tuệ toán học phải trải qua một quá trình phát triển rất dài. Và đây là lĩnh vực cuối cùng hướng dẫn cho trẻ trong ngôi nhà trẻ thơ Sao Vui Montessori.

Các bệnh lý về ngôn ngữ là những rối loạn giao tiếp có thể ảnh hưởng đến trẻ em. Chúng được định nghĩa là sự chậm trễ trong các vấn đề về ngôn ngữ nói. Trẻ em gặp khó khăn trong việc hiểu và nói ngôn ngữ, trẻ gặp khó khăn trong ngôn ngữ viết hoặc cả hai.

Chậm phát triển ngôn ngữ sơ cấp: khi trẻ được 3 tuổi và không sử dụng được hai đến ba từ cùng nhau thì được coi là chậm phát triển ngôn ngữ. Trẻ em có môi trường song ngữ hoặc hai thứ tiếng hoặc đang lớn lên trong môi trường đa ngôn ngữ phải cần nhiều thời gian hơn vì  trẻ đang xử lý nhiều hơn  một ngôn ngữ. Trẻ cần thêm năm hoặc sáu tháng để xử lý các ngôn ngữ khác nhau mà mình được tiếp xúc. Cha mẹ có thể nên đưa con đến bác sĩ nhi khoa nếu trẻ thuộc nhóm chậm phát triển ngôn ngữ. Bác sĩ nhi khoa có thể tư vấn cho cha mẹ hoặc giới thiệu họ đến một bác sĩ chuyên khoa về âm ngữ trị liệu.

Nguyên nhân: có nhiều lý do cho sự chậm phát triển ngôn ngữ sơ cấp

Lý do có thể không thuộc về thể chất hay thần kinh mà chỉ là vấn đề thời điểm, thời gian của mỗi trẻ có thể khác nhau. Quan sát là chìa khóa để tìm hiểu xem một đứa trẻ có cần thêm thời gian hay không, trao đổi với cha mẹ là cần thiết để họ thấu hiểu con họ hơn.

Trẻ không được tạo đủ cơ hội để thấu hiểu bản thân mình. Ví dụ như cha mẹ quá độc đoán, liên tục nói thay trẻ và cho trẻ mọi thứ mà không để trẻ có cơ hội bộc lộ ra nhu cầu của mình. Ngoài ra, nếu cha mẹ không cho trẻ lựa chọn và cho rằng họ biết rõ con mình cần gì hoặc muốn gì, trẻ sẽ không phải trải qua quá trình ra quyết định cũng như không có cơ hội để bày tỏ nhu cầu của mình.

Nếu một đứa trẻ có anh chị em lớn hơn và họ thường nói thay cho trẻ thay vì để trẻ tự nói. Đó chính là vấn đề bởi vì việc nói thay đã được thực hiện thay vì để trẻ cố gắng nói.

Những đứa trẻ trong các cơ sở như trại trẻ mồ côi, bệnh viện hoặc sống tách biệt lập nơi không có ai nói chuyện trực tiếp quá lâu và không có sự tương tác một – một với ai, cũng như không có các cuộc trò chuyện diễn ra xung quanh trẻ, điều này có thể mất nhiều thời gian hơn để tiếp thu ngôn ngữ so với những  trẻ lớn lên trong môi trường ngôn ngữ phong phú.

• Các vấn đề về bộ máy phát âm: 

Ngôn ngữ của con người có những âm thanh đặc trưng cho nền văn hóa của mỗi người. Có một số âm thanh khó tạo ra hơn đối với những người không được nuôi dưỡng trong cùng một nền văn hóa. Ví dụ: người Nhật không thể phát âm chữ “l” họ phát âm “l” thành âm “r” ví dụ như “ law” họ phát âm thành “raw”… trẻ em khắc phục được những vấn đề về phát âm này khi được tiếp xúc với những từ có âm thanh chính xác được sử dụng trong một nền văn hóa cụ thể thông qua trải nghiệm và thực hành các vấn đề về phát âm có thể được giải quyết.

Nhiễm trùng tai có thể gây ra các vấn đề về phát âm. Trẻ không nghe rõ âm thanh trẻ có thể gặp vấn đề về phát âm.

Người lớn nói hoặc phát âm có rõ ràng cho trẻ em cũng là một lợi ích. Người lớn là học cụ ngôn ngữ đóng vai trò làm gương cho trẻ em về cách nói chuyện cũng như cách diễn đạt bằng lời nói.

• Trẻ mới biết đi lặp lại và tiếp thu từ vựng từ chính môi trường của mình. Khi trẻ 2,5 tuổi trẻ sẽ có sự bùng nổ về ngôn ngữ, cách phát âm của trẻ lúc này có thể không nhất thiết phải chính xác. Trẻ cần có thời gian nhiều hơn để trẻ học cách trau chuốt cách phát âm các từ, điều quan trọng là phải cần thận và  không phán xét cũng như không nhận xét về những vấn đề phát âm của chúng. Sự khắc phục có thể thực hiện cho trẻ với sự giúp đỡ của các nhà âm ngữ trị liệu. Quan sát quan trọng hơn là cách ta đưa ra kết luận về bất cứ đứa trẻ nào.
• Nói ngọng cũng là một vấn đề về phát âm, điều này thường xảy ra với các âm như “S” và “R”. Việc tao ra âm thanh này là một thách thức đối với trẻ và phải mất nhiều thời gian hơn để vượt qua. Sự can thiệp sớm có thể giúp ích mặc dù không phải ai nói ngọng cũng có thể khắc phục được.
• Bệnh lý ngôn ngữ nói thuộc về tâm lý cảm xúc, có hai loại bệnh lý ngôn ngữ nói thường thấy đó là: nói lắp và im lặng có chọn lọc

+ Nói lắp: đây là chứng rối loạn ngôn ngữ liên quan đến các vấn đề về sự lưu loát và trôi chảy khi nói. Nó có thể gây ra bởi một số yếu tố bao gồm di truyền, môi trường, cấu trúc và chức năng của não. Nói lắp là sự lặp đi lặp lại trong việc phát âm liên quan đến phần đầu, phần giữa hoặc phần cuối của một trong hai từ hoặc câu. Những người nói lắp không có khả năng nói trôi chảy và thường có khuôn mẫu riêng của họ. Nói lắp phổ biến ở bé trai gấp 3 lần so với bé gái. Trẻ 2 tuổi có xu hướng nói lắp mặc dù điều quan trọng cần lưu ý là trẻ ở độ tuổi này có thể có quá nhiều từ muốn diễn đạt và trẻ chưa có khả năng bật ra từ đủ nhanh. Điều quan trọng là phải kiên nhẫn với trẻ, cho trẻ không gian và nhiều cơ hội để nói ra cho đến khi trẻ bắt đầu nói trôi chảy một cách tự nhiên. Ca hát là một cách tốt để sử dụng với trẻ nói lắp.

Nói lắp có thể trở thành một vấn đề cảm xúc hoặc tâm lý nếu người lớn hoặc những đứa trẻ khác coi trẻ nói lắp là một vấn đề. Cười cợt hay nhận xét trẻ nói lắp hoặc bắt chước trẻ nói lắp có thể gây ra cảm xúc tổn thương và xấu hổ, trẻ có thể thu mình lại hoặc chịu sự tổn thương sâu sắc và tật nói lắp sẽ trở thành một vấn đề thuộc cảm xúc. Hầu hết trẻ nói lắp đều có thể khắc phục được, trẻ mới biết đi có thể vượt qua điều đó. Nói lắp có thể xảy ra trong một khoảng thời gian ngắn rồi biến mất. Nếu tình trạng nói lắp vẫn tiếp diễn trong “Ngôi nhà trẻ thơ” thì chúng ta cần hỏi ý kiến các chuyên gia và bác sĩ âm ngữ trị liệu.

Im lặng có chọn lọc: xảy ra khi một đứa trẻ không muốn nói chuyện với một người cụ thể hoặc trong một nhóm xã hội cụ thể. Những đứa trẻ thuộc nhóm này có thể nói chuyện nhưng chọn không nói chuyện trong một số tình huống nhất định hoặc chúng có thể im lặng hoàn toàn. Đó được định nghĩa là một chứng rối loạn lo âu nghiêm trọng, trong đó một người không thể nói chuyện trong một số tình huống xã hội nhất định, với các bạn cùng lớp trong trường hoặc với những người bạn mà họ không thường xuyên gặp. Thường bắt đầu trong thời thơ ấu và có thể tồn tại trong thời kỳ trưởng thành. Bà Maya Angelou – nhà thơ, tác giả viết hồi ký, diễn viên người Mỹ. Bà cũng là nhân vật quan trọng trong phong trào đấu tranh chống phân biệt chủng tộc và vì công bằng xã hội mắc chứng im lặng có chọn lọc khi còn nhỏ do chấn thương. Sự im lặng có chọn lọc này xảy ra do các vấn đề về môi trường xã hội gây ra sự lo lắng ở một đứa trẻ. Nếu một đứa trẻ mới biết đi thì không nói gì,người lớn phải tôn trọng trẻ và để cho trẻ được như vậy, không cần phải nói gì cả. Khi trẻ mới đến trường người giáo viên cần nói chuyện riêng với cha mẹ của trẻ và hỏi xem tình trạng sử dụng ngôn ngữ của trẻ ở nhà thế nào. Và khi trẻ ổn định tâm lý trong môi trường trẻ bắt đầu nói. Ta cho trẻ đủ không gian và thời gian để bộc lộ những gì trẻ cần nói một cách tự nhiên. Mối quan hệ được tạo ra giữa đứa trẻ và người lớn có thể mở đường cho một cuộc trò chuyện  tự nhiên. Im lặng có chọn lọc càng kéo dài càng khó vượt qua. Có thể kéo dài đến tuổi vị thành niên và tuổi trưởng thành. Người sử dụng phương pháp im lặng có chọn lọc vì chấn thương hoặc nỗi đau sâu sắc do những người xung quanh gây ra.

+ Các vấn đề ngôn ngữ thuộc về hệ thần kinh: Có 2 loại vấn đề ngôn ngữ nói nguyên do thần kinh đó là mất điiều khiển chủ ý lời nói (loạn vận ngôn) và hội chứng bất lực ngôn ngữ (mất ngôn ngữ)

Loạn vận ngôn: nguyên do tổn thương não gây ra,bộ não không thể thực hiện và cung cấp các hướng dẫn chuyển động chính xác cho cơ thể. Chứng rối loạn vận ngôn hay mất điều khiển chủ ý lời nói ở trẻ (CAS) là một chứng rối loạn vận động lời nói. Trẻ bị CAS thường gặp vấn đề khi nói một số âm thanh,âm tiết và từ. Bộ não có vấn đề trong việc lên kế hoạch di chuyển các bộ phận cơ thể (môi, hàm, lưỡi) cần thiết cho lời nói. Mặc dù trẻ biết phải nói gì nhưng não bộ vẫn gặp khó khăn trong việc phối hợp các cử động cơ để nói.

Một số triệu chứng đòi hỏi trẻ cần phải được đánh giá bởi một chuyên gia về âm ngữ trị liệu có kinh nghiệm và chuyên môn về CAS 

+Không hóng hớt hay bập bẹ

+Những từ nói đầu tiên bị chậm

+ Thiếu âm chẳng hạn như không thể kết thúc một từ

+Trẻ có xu hướng sử dụng các phụ âm giống nhau

+Đôi khi trẻ tự tạo ra âm và tự tạo nên âm từ mà âm đó không cần thiết trong từ đó

+ Trẻ gặp vấn đề trong việc kết hợp âm với một khoảng dừng dài giữa 2 âm

+Khi trẻ lớn hơn trẻ cần nhiều ngôn ngữ hơn, sự nhận thức và hiểu biết của trẻ thì đã ở đó, trẻ có thể làm theo hướng dẫn nhưng không thể nói ra được

+Trẻ rất khó bắt chước lời nói và không thể làm điều đó một cách tự chủ

+Trẻ trở lên lo âu hơn khi được yêu cầu phát biểu hoặc khi được đặt câu hỏi vì nhận ra rằng mình sẽ nói khác đi

+Với CAS ngôn ngữ không lưu loát và thường nghe lõm bõm hoặc không rõ ràng

Chứng mất ngôn ngữ Aphasia: Đó là sự mất khả năng hiểu hoặc diễn đạt lời nói do tổn thương não ở các trung tâm ngôn ngữ của não. Mức độ nghiêm trọng của vấn đề thì phụ thuộc vào mức độ tổn thương và vị trí của nó trong não. Một đứa trẻ bị mất ngôn ngữ không thể sử dụng lời nói để diễn đạt ý tưởng cũng như không hiểu những gì người khác đang nói.

Mất ngôn ngữ biểu đạt là mức độ người đó có thể hiểu nhưng không thể diễn đạt được.

Mất ngôn ngữ tiếp thu là mức độ người đó không hiểu ngôn ngữ nhưng có thể tạo ra âm. Họ nói ra những câu mà không ai hiểu. Những rối loạn ngôn ngữ này có thể xảy ra do chấn thương sọ não. Chúng cũng có thể là khối u não và có thể xảy ra với bất kỳ ai. Mức độ nghiêm trọng phụ thuộc vào những gì đa xảy ra với não. Trẻ bị chấn thường sọ não hoặc khối u càng nhỏ thì cơ hội chữa lành càng cao. Tính khả biến của não cho phép chữa lành với sự trợ giúp của các bác sĩ chuyên khoa, những người này cùng với các nhà âm ngữ trị liệu sẽ có các công cụ có thể giải quyết các vấn đề của chứng mất ngôn ngữ Aphasia.

Hình ảnh sẽ được tiếp tục cập nhật trong những bài viết tiếp theo của nhà trường.

Nói đến sự phát triển ngôn ngữ nói của trẻ ta nói đến 2 giai đoạn trong việc hấp thụ ngôn ngữ.

GIAI ĐOẠN 1: GIAI ĐOẠN TIỀN NGÔN NGỮ – GIAI ĐOẠN HẤP THỤ:

• 7 tháng trong tử cung người mẹ đến khi sinh: giai đoạn này trẻ tiếp thu, nghe tiếng của mẹ, âm thanh của nước ối, âm thanh của hơi thở người mẹ. Khi trẻ nghe những âm thanh này trẻ thường có phản ứng vơi sự kích thích của âm thanh và đặc biệt là phản hồi lại giọng nói của mẹ. Vì giọng nói của người mẹ là điểm tham chiếu của trẻ. Trong giai đoạn này người mẹ cần ăn uống lành mạnh, giữ được tâm lý bình tĩnh, thoải mái, vui vẻ. Người mẹ có thể trò  chuyện với trẻ hoặc hát,đọc thơ cho trẻ nghe.
• Từ khi sinh ra cho đến 5 tháng tuổi: trong giai đoạn này trẻ nghe hiểu từ và tiếp nhận thông tin qua trải nghiệm trong môi trường sống của trẻ. Tại thời điểm trẻ được sinh ra giao tiếp phản xạ của trẻ bằng phản ứng không có chủ ý, khi trẻ được 2 tháng tuổi trẻ có thể quay đầu về phía giọng nói quen thuộc. Trong giai đoạn này trẻ tạo ra non-language sound (âm thanh phi ngôn ngữ), giao tiếp thông qua tiếng khóc và ngôn ngữ cơ thể khác, tạo ra âm thanh “goo”. Từ 2 đến 4 tháng tuổi trẻ có thể bập bẹ nguyên âm, trẻ thử nghiệm với nhiều non-language sound hơn. Lúc này trẻ biết được rằng âm thanh và hành động của mình có thể được lắng nghe và phản hồi từ một người khác. Khi trẻ được 4 tháng tuổi trẻ nhận biết Language sound phát ra từ miệng, trẻ bắt đầu đợi đến lượt, nhìn chằm chằm và cười (nụ cười xã hội) tất cả những biểu đạt này là nền tảng của giao tiếp có chủ đích. Trong giai đoạn này  người mẹ cần cho trẻ được bú mẹ hoàn toàn và những thành viên khác trong gia đình cần phải chú ý đến những gì trẻ đang cố gắng thể hiện với chúng ta, phải làm mẫu việc nói bằng ngôn ngữ con người, phải thay phiên nhau nói và lắng nghe khi giao tiếp với trẻ, cho trẻ cơ hội phản hồi theo cách mà trẻ có thể, phải trò chuyện với trẻ khi đang tương tác như là thay tã, tắm…tất cả các thành viên trong gia đình có thể hát cho trẻ nghe các bài hát dân ca,đọc sách và đọc thơ theo nhịp điệu. Có thể làm và sử dụng một số loại đồ chơi khi treo lên có sự chuyển động giúp trẻ phát triển thị giác, thính giác và xúc giác. Tất cả các thành viên trong gia đình phải duy trì trật tự trong sinh hoạt hàng ngày và các điểm tham chiếu, phải phản hồi trẻ một cách nhất quán.
• Từ 5 tháng đến 10 tháng tuổi: trong giai đoạn này trẻ cố gắng tạo ra âm thanh mà trẻ nghe được và nhìn chuyển động của miệng chúng ta, đây chính là lúc trẻ xử lý từ và nghĩa của từ đó khi chúng ta nói với trẻ. Trẻ biểu đạt không phân biệt, kết hợp nguyên âm và phụ âm. Trẻ bắt đầu bằng những âm thanh được tạo ra từ phía sau miệng/cổ họng như “ga ga”, sau đó là “papa, dada,mama…”.Thời điểm này một phần của âm thanh phi ngôn ngữ sẽ kích thích rung động của cơ quan phát âm, trẻ khiếm thính có thể nói bập bẹ trong giai đoạn này. Khi trẻ 6-8 tháng trẻ dõi theo ánh nhìn của người lớn và tỏ ra quan tâm đến điều đó, trẻ bắt đầu liên kết các từ, cụm từ  mà trẻ nghe nhiều với ý nghĩa cụ thể như “ Papa, mama” trẻ có thể bò ra cửa hoặc phía cửa chờ ba mẹ. Tiếp theo, trẻ có thể bập bẹ có phân biệt – trẻ dần dần ngưng phát ra âm thanh ngôn ngữ không có trong môi trường và chỉ tạo ra những âm thanh ngôn ngữ có trong môi trường ngôn ngữ. Việc luyện tập tạo ra tất cả các loại kết hợp phụ âm và nguyên âm được nghe trong môi trường ngôn ngữ. Giai đoạn này trẻ khiếm thính ngừng nói bập bẹ. Trẻ 8 tháng tiếp tục bập bẹ có phân biệt với các sự kết hợp phu âm, nguyên âm ngày càng nhiều, trẻ bập bẹ các từ được gắn vào mà chúng ta thường không nghe thấy và chúng ta không đoán ra được. 9 tháng trẻ bắt đầu giao tiếp có chủ đích với thông điệp cụ thể để thu hút sự chú ý của người lớn hoặc để dừng điều gì đó lại để người lớn làm điều gì cho trẻ hay để người lớn chú ý đến trẻ. Trẻ làm điều này bằng cách sử dụng cả giọng nói và tất cả các cử chỉ, đặc biệt chỉ bằng ngón trỏ. Trong giai đoạn này người mẹ tiếp tục cho trẻ bú mẹ, tiếp tục tương tác với trẻ, thể hiện sự quan tâm đến những gì trẻ thể hiện và chỉ cho ta thấy. Ngoài ra tiếp tuc cho trẻ thấy những điều thú vị xung quanh trẻ. Người lớn sử dụng ngôn ngữ mô tả phong phú để kết nối trẻ với những thói quen, những trải nghiệm hàng ngày, những đồ vật,những động vật, những con người trong môi trường. Chúng ta gọi tên mọi đồ vật và cả hành động chúng ta làm, khi giao tiếp với trẻ ta hạ thấp người xuống và thể hiện sự tôn trong khi trò chuyện với trẻ, nói rõ ràng chậm rãi, giao tiếp mắt, làm mẫu nghệ thuật trò chuyện với trẻ. Ta cần tách biệt ngôn ngữ và vận động (nói thì không làm, làm thì không nói). Ta hát cho trẻ nghe, đọc sách,thơ có vần điệu cho trẻ.
• Từ 10-12 tháng trẻ tiếp thu ngôn ngữ qua cấu trúc câu, cách sắp xếp các từ trong câu và hình thành ngôn ngữ tinh vi. Giai đoạn này trẻ sử dung nhiều từ tập chung sự chú ý của người lớn hơn,có kỹ năng vận động thể hiện sự hiểu biết các mệnh lệnh đơn giản như “bye-bye” cúi đầu, ạ, thơm vào má. 12 tháng trẻ nói được từ có nghĩa – có thể hiểu được. Khi trẻ nói được từ đầu tiên trẻ bắt đầu bước vào giai đoạn phát triển ngôn ngữ nói của giai đoạn ngôn ngữ biểu đạt. Người lớn tiếp tục hỗ trợ trẻ như giai đoạn trước.

GIAI ĐOẠN 2 – GIAI ĐOẠN BIỂU ĐẠT NGÔN NGỮ

• Từ 12-18 tháng: trẻ bùng nổ việc sử dụng danh từ, mỗi tuần trẻ nói được 50 từ mới, sau đó trung bình 9 từ mới mỗi tuần. Danh từ được nói là những vật có tầm quan trọng nào đó với cuộc sống của trẻ. Trẻ sử dụng nhiều cử chỉ để chỉ cho chúng ta thấy. Trong gia đoạn này trẻ khái quát danh từ ví dụ như tất cả đàn ông đều là Ba, tất cả động vật có 4 chân đều là chó, trẻ nói 1 từ đơn để thể hiện ý nghĩa cả một đoạn…Trong giai đoạn này người lớn cần tạo môi trường giàu ngôn ngữ với những trải nghiệm phong phú cho trẻ. Người lớn nói chậm rãi, rõ ràng và chính xác, ta phải dành thời gian để lắng nghe và hiểu trẻ, ta phải nói một câu hoàn chỉnh với trẻ. Ta có thể sử dụng bộ card phân loại với các chủ đề phong phú cung cấp từ vựng cho trẻ.
• Từ 18-24 tháng: trẻ sử dụng được cụm từ gồm hai từ: tính từ với danh từ hoặc danh từ với động từ, trẻ khái quát các thì của động từ như “tôi đã đi”… Các lỗi ngữ pháp đơn giản mắc phải sẽ tự bình thường trở lại. Cha mẹ trẻ và người lớn cần mở rộng các danh từ và làm mẫu cách nói đúng ngữ pháp nhưng không chỉnh sửa trẻ trực tiếp. Có thể sử dụng các học cụ ngôn ngữ như các loại thẻ, các vật mô phỏng, cung cấp tên cho trẻ.
• Từ 24-36 tháng đây là giai đoạn bùng nổ việc sử dụng ngôn ngữ hoàn chỉnh, những câu đầy đủ dần trở nên phức tạp hơn. Giai đoạn này trẻ vẫn có thể phát âm sai một số âm thanh ngôn ngữ. Cũng trong giai đoạn này ngôn ngữ tiếp thu của trẻ (hiểu về ngôn ngữ) luôn lớn hơn ngôn ngữ biểu đạt của trẻ (từ ngữ được sử dụng). Cũng trong giai đoạn này môi trường ngôn ngữ của trẻ đóng vai trò quan trọng đối với lượng từ và độ phức tạp của từ trong cả ngôn ngữ tiếp thu và biểu đạt. Người lớn cần làm giàu vốn từ vựng của trẻ thông qua các thẻ, những bài mô phỏng vật thật,những cuộc trò chuyện, những khuyến khích trẻ tiếp tục bằng cách lắng nghe và phản hồi, bằng những câu hỏi gợi mở.

Ngôi Nhà Của Trẻ Em thực sự đang tiếp nhận một người đã phát triển bằng những nỗ lực và thành tích của chính mình mà không cần bất kỳ sự trợ giúp nào, ngoại trừ sự thôi thúc sáng tạo cho phép em tự kiến tạo bản thân mình.

———

Nếu chúng ta xem xét kỹ lưỡng về những sự biến đổi, thích nghi, các thành tựu và sự chinh phục môi trường xung quanh trong suốt giai đoạn đầu đời, từ không đến ba tuổi, sẽ thấy được rằng, về mặt chức năng, giai đoạn này dài hơn các giai đoạn từ sau ba tuổi đến hết đời cộng lại. Vì lí do đó, có thể xem ba năm này dài như một đời người.

Vì sự phát triển nhanh chóng trên mọi phương diện tập trung trong ba năm này, nên khi chúng ta nhận một đứa trẻ ba tuổi vào Ngôi Nhà Của Trẻ Em, chúng ta có thể nói rằng chúng ta nhận một người đã sống rất lâu rồi. Xét về mặt số học, người này mới sống được ba năm. Nhưng xét về sự phát triển của sự sống, người này đã hoàn thành trọn vẹn một vòng đời và đã sống một cuộc đời đầy kinh nghiệm.

Không sai chút nào khi nói rằng, chúng ta đang chào đón một anh hùng đến với Ngôi Nhà Của Trẻ Em, người đã hoàn thành một cuộc chinh phục vĩ đại, người đã đánh rất nhiều trận chiến và đã thắng cuộc, người đã nhiều lần bị thương, đã chịu đựng và đã hồi phục. Anh ấy đã đến với chúng ta như một người đàn ông có thành tựu và có tuổi đời đáng kính, không phải là một đứa trẻ lên ba. Nếu bạn xem xét vấn đề một cách kỹ lưỡng, bạn sẽ thấy có điều gì đó to lớn hơn, ba năm đầu đời không chỉ là về sự phát triển. Đứa trẻ trước mặt chúng ta là một điều gì đó gần giống với sự phi thường.

Chúng ta hãy xem xét kỹ hơn một đứa trẻ ba tuổi, người sẽ đến Ngôi Nhà của Trẻ Em. Về khía cạnh chuyển động, trẻ như một người bại liệt khi mới được sinh ra, nhưng bây giờ, em đã có thể đi lại và chạy. Có những lúc em chạy nhanh đến nổi người lớn khó bắt kịp được. Việc này chỉ là một thành tựu tương đối nhỏ. Có hiện tượng lớn hơn rất nhiều.

Đứa trẻ có thể hiểu biết hầu hết mọi thứ trong nhà, trong xóm, ngoài đường và các khu vực lân cận. Nếu bạn xem xét một cách tỉ mỉ, bạn sẽ hiểu được số lượng khổng lồ những thứ xung quanh trẻ, những cái mà trẻ hiểu được. Bạn có thể nói tên của bất kì vật gì hay người nào và trẻ sẽ biết bạn đang nói về điều gì. Những thành tựu của trẻ thì thật đáng kinh ngạc. Thành tựu này thì rất cần thiết cho trẻ.

Trẻ phải có một cuộc chinh phục cá nhân để tiếp nhận và hiểu được mọi thứ xung quanh mình. Thành tựu này là kết quả của việc quan sát, là trái ngọt của việc tự học. Trong một thời gian ngắn, trẻ đã có khả năng nhìn thấy nhiều điều, nhận diện được nhiều thứ mà đối với người lớn thì sẽ mất nhiều thời gian hơn để làm được. Những cái mà trẻ tiếp thu được không phải được trời phú, mà là kết quả từ hoạt động cá nhân của em.

Chúng tôi luôn nhấn mạnh về việc chào đời là một cuộc phiêu lưu vĩ đại. Hãy nghĩ xem nếu bạn bị chuyển đến một đất nước hoàn toàn mới và khác hẳn với đất nước bạn đang sống. Giả sử đột ngột bạn bị bỏ rơi ở Mặt Trăng. Sự thay đổi có thể sẽ không lớn đối với bạn như sự thay đổi ảnh hưởng đến trẻ như khi em được sinh ra trong thế giới này.

Trẻ thấy mình ở trong một thế giới mới lạ trong từng cảm giác và trong từng hình dạng. Một người trưởng thành đi đến một đất nước mới thì vẫn có vài kinh nghiệm của một đất nước khác, còn trẻ thì có được kinh nghiệm gì về thế giới này trước khi em được sinh ra ở đó không? Tuy nhiên, trong chỉ một năm, hai năm, ba năm, trẻ có thể làm những điều mà người lớn phải mất hai mươi năm mới làm được.

Không thể nói rằng, trẻ được sinh ra với mọi thứ cần thiết cho cuộc đời mình, hay trẻ đến với thế giới mang sẵn một lượng kiến thức nhất định. Nhưng dù trẻ sinh ra ở bất kì nơi nào, cũng đều đạt được những điều nhiệm mầu như nhau. Nếu trẻ sinh ra ở một làng chài nhỏ, trẻ sẽ có cùng khả năng để tiếp thu mọi thứ ở đó như khả năng của một trẻ khác được sinh ra ở New York tiếp thu các toà nhà cao lớn, xe hơi, máy bay và sự ồn ào. Đây là thành tựu cá nhân.

Điều này cho thấy trẻ có một loại sức mạnh mà người lớn không có. Hãy cùng xem xét khả năng kì diệu của đứa trẻ ở độ tuổi này qua ví dụ về việc học ngôn ngữ. Bạn có thể nói, khả năng này là bẩm sinh, là tự nhiên, là di truyền. Nhưng đó không phải là tất cả. Thỉnh thoảng, công lao cho việc học ngôn ngữ của trẻ được ghi nhận cho người mẹ. Vì lý do này, ngôn ngữ được dạy bởi người mẹ hoặc được trẻ học đầu tiên thì được gọi là tiếng mẹ đẻ. Hiện tại, đây không hẳn là ý kiến đúng.

Nhìn một cách tổng thể thì không phải là người mẹ dạy bất kỳ ngôn ngữ hay nhiều ngôn ngữ cho trẻ. Một đứa trẻ mất mẹ từ khi vừa sinh ra vẫn học để dùng ngôn ngữ như những trẻ khác, mặc dù người mẹ không hiện diện với trẻ.

Giả sử một bà mẹ người Ý mang con mình đi đến New York, thì sau một thời gian, đứa trẻ sẽ nói giọng Mỹ. Người mẹ đã chẳng làm gì với điều này cả. Bà ấy không biết tiếng Mỹ hay giọng Mỹ, nhưng đứa trẻ sẽ nói lưu loát như bất kì đứa trẻ nào ở New York. Sự thật là chính đứa trẻ là người học ngôn ngữ đó. Và em học rất giỏi. Em học giỏi hơn bất kì ai trong chúng ta, dù chúng ta có nỗ lực hay được dạy tốt thế nào. Sự thật kì lạ nhất là tất cả trẻ em trên toàn thế giới đều có khả năng học ngôn ngữ này ở cùng một giai đoạn trong đời.

Điều kì lạ khác là trẻ em hấp thụ bất kì ngôn ngữ nào với cùng khả năng và sự hứng thú, dù đó là ngôn ngữ dễ hay khó, dù đó là ngôn ngữ đơn giản hay phức tạp. Nếu bạn đi đến một bộ lạc bất kì ở Châu Phi, nơi có hệ thống ngôn ngữ chưa phát triển hoàn chỉnh và số lượng từ rất ít, bạn vẫn thấy rằng trẻ em tiếp thu ngôn ngữ phổ biến ở đó hoặc nhiều ngôn ngữ của vùng lưu loát tương tự như những trẻ em thành thạo các ngôn ngữ phức tạp và có lượng từ rất lớn như tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Ý hay tiếng Đức.

Một điều đáng ghi nhớ nữa là trẻ em sử dụng ngôn ngữ chính xác như cách ngôn ngữ đó được sử dụng trong môi trường. Khả năng học ngôn ngữ chỉ bằng hoạt động cá nhân là một ví dụ cho khả năng của trẻ em ở độ tuổi này chinh phục môi trường sống của chúng ở rất nhiều khía cạnh khác nhau.

Dựa theo quy luật tự nhiên của sự phát triển, rõ ràng là có rất nhiều thứ trẻ có thể làm một cách dễ dàng trong giai đoạn này nhưng không thể làm rất tốt ở các giai đoạn sau. Trẻ có phương cách để tiếp cận mà người lớn không thể bắt chước được. Nếu người lớn muốn giúp trẻ em, thì người lớn phải học từ trẻ. Sự thấu hiểu này sẽ giúp người lớn cho phép trẻ phát triển dựa theo các đặc điểm của mỗi giai đoạn của sự phát triển.

Bây giờ, chúng ta có lẽ đã khái quát được vị thế của một đứa trẻ khi đến Ngôi Nhà Của Trẻ Em lúc khoảng ba tuổi. Trong suốt năm đầu tiên sau khi chào đời, trẻ đã phát triển thành một người biết điều khiển bản thân, biết nhận biết các đồ vật, biết suy nghĩ, biết nói chuyện và biết đi lại. Trong năm thứ hai, trẻ xây dựng bản thân một cách mở rộng hơn và tăng khả năng làm chủ môi trường xung quanh. Trong suốt năm thứ ba, trước khi đến Ngôi Nhà Của Trẻ Em, trẻ củng cố tất cả các cuộc chinh phục em đã làm trong những năm trước đó. Do đó, Ngôi Nhà Của Trẻ Em thực sự đang tiếp nhận một người đã phát triển bằng những nỗ lực và thành tích của chính mình mà không cần bất kỳ sự trợ giúp nào, ngoại trừ sự thôi thúc sáng tạo cho phép em tự kiến tạo bản thân mình.

Nguồn: The Montessori Series: What You Should Know About Your Child – The First Three Years of Life

Dịch bởi: Hà Ly Nguyễn